Metron Analysis

«Δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση, δυσπιστία για το ΠΑΣΟΚ»
15/10/2005

Στο άρθρο του στην Εφημερίδα «ΗΜΕΡΗΣΙΑ» (Σάββατο-Κυριακή, 15-16/10/05) ο Διευθύνων Σύμβουλος της Metron Analysis κ. Στράτος Φαναράς αναλύει τα κύρια πολιτικά συμπεράσματα από την έρευνα πρόθεσης ψήφου της Metron Analysis για την πολιτική κατάσταση στη χώρα που δημοσιεύτηκε την ίδια ημέρα.
Ο κ. Φαναράς επισημαίνει ότι «όλα δείχνουν ότι το 2005 θα κλείσει μέσα σε ένα σταθερά αρνητικό κλίμα, το οποίο έκανε την εμφάνισή του με τις αρχές του χρόνου και στην πορεία διογκώθηκε, ειδικά μετά τον Μάρτιο» προσθέτοντας ότι «η βασική παράμετρος που τείνει να παγιώσει το αρνητικό κλίμα στη χώρα είναι η οικονομία και η αίσθηση αδυναμίας της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τα προβλήματα.» Ταυτόχρονα ο κ. Φαναράς παρατηρεί ότι «η επιβάρυνση του κλίματος για την κυβέρνηση δεν συνοδεύεται από μία θεαματική ή έστω ισχυρή ενίσχυση του ΠΑΣΟΚ» και σημειώνει ότι «τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι αν στην κυβέρνηση καταλογίζεται αδυναμία αντιμετώπισης των προβλημάτων, στο ΠΑΣΟΚ καταλογίζεται μεγαλύτερη ευθύνη για τη δημιουργία τους.»

 

 

«Δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση, δυσπιστία για το ΠΑΣΟΚ»
του Στράτου Φαναρά



Στοιχεία κλίματος και πολιτικής συγκυρίας

Όλα δείχνουν ότι το 2005 θα κλείσει μέσα σε ένα σταθερά αρνητικό κλίμα, το οποίο έκανε την εμφάνιση του με τις αρχές του χρόνου και στην πορεία διογκώθηκε, ειδικά μετά το Μάρτιο. Η γενική αποτίμηση της πορείας της χώρας παραμένει σταθερά σε αρνητικό ισοζύγιο (μάλιστα οι αρνητικές εκτιμήσεις για την κατεύθυνση των πραγμάτων στη χώρα ξεπέρασαν πάλι το 60%).

Η βασική παράμετρος που τείνει να παγιώσει το αρνητικό κλίμα στη χώρα είναι η Οικονομία και η αίσθηση αδυναμίας της Κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τα προβλήματα. Χαρακτηριστικά, η αξιολόγηση της Κυβερνητικής πολιτικής στο θέμα της αντιμετώπισης της Ακρίβειας, συγκεντρώνει αρνητικές κρίσεις από επτά σους δέκα πολίτες (69,2%). Στο θέμα της Ανεργίας, η Κυβερνητική πολιτική συγκεντρώνει 59,3% αρνητικές κρίσεις. Η συνολική Οικονομική πολιτική της αξιολογείται αρνητικά από έξι στους δέκα πολίτες (59,6%).

Αυτή η αίσθηση της αδυναμίας αντιμετώπισης των προβλημάτων, συνοδεύεται και από προβλήματα που αναδεικνύει η ειδησεογραφία των ημερών (προσλήψεις στο Δημόσιο, υποθέσεις διαφθοράς) τα οποία με τη σειρά τους δημιουργούν μικρές ή μεγαλύτερες κρίσεις και τραυματίζουν την εικόνα της Κυβέρνησης. Έτσι ο γενικός βαθμός ικανοποίησης από την Κυβέρνηση, παραμένει καθηλωμένος από το Μάρτιο και μετά στην περιοχή του 27%, με τους δυσαρεστημένους να αυξάνονται και να φτάνουν από το 50% του Μαρτίου στο 57%. Σταδιακά, ένας ενδιάμεσος χώρος που δεν εκδηλωνόταν ούτε θετικά αλλά ούτε και αρνητικά για την Κυβέρνηση, αρχίζει να μετατοπίζεται στην αρνητική πλευρά.

Στοιχεία του κομματικού ανταγωνισμού

Ωστόσο η επιβάρυνση του κλίματος για την Κυβέρνηση, δεν συνοδεύεται από μία θεαματική ή έστω ισχυρή ενίσχυση του ΠΑΣΟΚ. Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι αν στην Κυβέρνηση καταλογίζεται αδυναμία αντιμετώπισης των προβλημάτων, στο ΠΑΣΟΚ καταλογίζεται μεγαλύτερη ευθύνη για τη δημιουργία τους.
Είναι απολύτως βέβαιο ότι για όσο καιρό η κοινή γνώμη συνεχίσει να χρεώνει πρωτίστως στο ΠΑΣΟΚ τη σημερινή αρνητική κατάσταση, η ΝΔ θα συνεχίσει να υπερέχει στον κομματικό ανταγωνισμό.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται ανάγλυφα σε τέσσερις κρίσιμες παραμέτρους:

  • Ένας στους τρεις πολίτες (35,4%) θεωρούν ότι για τη σημερινή οικονομική κατάσταση της χώρας ευθύνεται η προηγούμενη Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Το αντίστοιχο ποσοστό (ότι ευθύνεται η πολιτική της Κυβέρνησης της ΝΔ) περιορίζεται στο 22,4%. Ωστόσο από το Μάρτιο και μετά το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες περίπου.
  • Συνέπεια της προηγούμενης εκτίμησης είναι και το προβάδισμα εμπιστοσύνης της Κυβέρνησης της ΝΔ έναντι μιας Κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ για την Οικονομική πολιτική (38,5% έναντι 29,2%).
  • Η συγκεφαλαίωση σε ότι αφορά την αντιπολιτευτική παρουσία του ΠΑΣΟΚ γίνεται στο γενικό βαθμό ικανοποίησης από την αξιωματική αντιπολίτευση. Παρά τη μικρή βελτίωση που εμφανίζει, συνεχίζει να κινείται σε χαμηλά επίπεδα (17,0%), ενώ οι δυσαρεστημένοι είναι περισσότεροι από ότι με την Κυβέρνηση (63,8%). Ακόμη και στο εσωτερικό των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ ένας στους δύο (50%) δηλώνει δυσαρεστημένος από την Αξιωματική αντιπολίτευση.
  • Τέλος η συνολική αίσθηση για την πορεία του ΠΑΣΟΚ, και αυτή είναι η τέταρτη παράμετρος, αποτυπώνεται σε λέξεις-κλειδιά. Στην ερώτηση «ειδικά για το ΠΑΣΟΚ και τον κ. Παπανδρέου ποια από τις παρακάτω λέξεις ή προτάσεις σας εκφράζει περισσότερο», το 28% απαντά αδιαφορία και το 25% απογοήτευση. Βέβαια είναι πιθανόν πριν από ένα ή δύο μήνες τα μεγέθη αυτά να ήταν ακόμη μεγαλύτερα. Και το λέμε αυτό γιατί ένας στους τρεις (35,0%) θεωρεί ότι «τα πηγαίνει καλύτερα τώρα τελευταία» και αυτό ίσως να είναι η αρχή μιας καλύτερης πορείας στο άμεσο μέλλον.

Ένα άλλο στοιχείο που θα πρέπει να εξετάσει προσεκτικά το ΠΑΣΟΚ είναι ότι η σύγκριση ανάμεσα στην πρώτη διετία της Κυβέρνηση της ΝΔ με τον κ. Καραμανλή, έναντι της πρώτης διετίας της Κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ με τον κ. Σημίτη, ευνοεί το ΠΑΣΟΚ και τον κ. Σημίτη (48,6% έναντι 31%). Ίσως θα πρέπει να ξαναδεί με πιο εμπεριστατωμένο τρόπο και το βαθμό αλλά και τη θεματολογία την οποία εγκατέλειψε ή έστω δεν υπερασπίσθηκε από εκείνη την περίοδο. Ίσως πάλι η διαφορετική ιστορική συγκυρία, η διαφορά κλίματος και προσδοκιών να προσδιορίζει και τις συγκρίσεις μέσα στο γενικό πλαίσιο του «κάθε πέρυσι και καλύτερα…»

Η πρόθεση ψήφου

Η πρόθεση ψήφου αποτυπώνει τις παραπάνω τάσεις. Κάμψη της ΝΔ, στοιχεία αποσυσπείρωσης, τα οποία δεν φαίνεται να καρπώνεται το ΠΑΣΟΚ σε τέτοιο βαθμό που να ανατρέπονται οι εκλογικοί συσχετισμοί. Η ΝΔ διατηρεί το προβάδισμα έναντι του ΠΑΣΟΚ με πρόθεση ψήφου 33,3% έναντι 31,1%. Αν και οι τηλεφωνικές έρευνες δεν παρέχουν την ακρίβεια και την εγκυρότητα των ερευνών που γίνονται «πρόσωπο με πρόσωπο» στα νοικοκυριά, είναι βέβαιο ότι η ΝΔ συνεχίζει να προηγείται του ΠΑΣΟΚ έστω και με μειωμένη διαφορά συγκριτικά με τις προηγούμενες Βουλευτικές εκλογές. Αυτό δεν φαίνεται μόνο από την πρόθεση ψήφου, αλλά και από την παράσταση νίκης η οποία είναι ιδιαίτερα ισχυρή για τη ΝΔ (61,0% έναντι 22,1% για το ΠΑΣΟΚ).

Μια πιο «τεχνική» ανάγνωση της πρόθεσης ψήφου, οδηγεί σε δύο βασικές επισημάνσεις:

Ενώ οι συσπειρώσεις ΝΔ και ΠΑΣΟΚ βρίσκονται περίπου στο ίδιο επίπεδο (75,7% για τη ΝΔ, 74,6% για το ΠΑΣΟΚ) η σχέση ανταλλαγής ψηφοφόρων είναι σταθερά θετική για το ΠΑΣΟΚ (το 6,3% της ΝΔ κατευθύνεται προς το ΠΑΣΟΚ, ενώ μόνο το 3,8% του ΠΑΣΟΚ κατευθύνεται προς τη ΝΔ). Η «μετάφραση» είναι μάλλον απλή. Το ΠΑΣΟΚ εισπράττει από τη δυσαρέσκεια προς την Κυβέρνηση, αλλά στο εσωτερικό του δεν είναι ακόμη «μάχιμο» και «συμπαγές» (εξ’ ου και η μεγάλη διαφορά στην παράσταση νίκης υπέρ της ΝΔ).
Τα μικρότερα κόμματα ενισχύουν τη θέση τους σε βάρος των δύο μεγαλύτερων. Αν επιχειρούσαμε μία απλή αναγωγή της πρόθεσης ψήφου σε εκτίμηση ψήφου, η ΝΔ θα βρισκόταν λίγο πάνω από την περιοχή του 41%, το ΠΑΣΟΚ περίπου στο 38,5%, το ΚΚΕ στο 7,5% και ο ΣΥΝ με το ΛΑΟΣ λίγο κάτω από το 5%. Βέβαια η ενίσχυση των μικρότερων κομμάτων στο μεσοδιάστημα δύο εκλογικών αναμετρήσεων είναι σύνηθες φαινόμενο. Το ερώτημα είναι αν θα μπορέσουν να συγκρατήσουν αυτά τα ποσοστά σε συνθήκες προεκλογικής πόλωσης και αυτό αφορά κυρίως στο ΛΑΟΣ, το οποίο ενώ δεν εκπροσωπείται στη σημερινή Βουλή, φαίνεται να περνάει με άνεση το σκαλοπάτι του 3%.
Συνοψίζοντας το πολιτικό κλίμα της περιόδου, θα λέγαμε ότι η Κυβέρνηση βλέπει να διευρύνεται η δυσπιστία και η δυσαρέσκεια για την πολιτική της, αλλά συνεχίζει να διαχειρίζεται με επιτυχία το επιχείρημα «ναι μεν η κατάσταση είναι κακή, αλλά δεν είμαστε εμείς υπαίτιοι γι αυτήν…υπαίτιο είναι το ΠΑΣΟΚ». Από την άλλη το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει να απαντά σπασμωδικά για το Κυβερνητικό του παρελθόν. Σαν να μη γνωρίζει αν έχει ευθύνες και ποιες είναι αυτές. Τι πρέπει να αφήσει και τι να υπερασπίσει.
Και πάνω από όλα ο ανταγωνισμός εξελίσσεται –και αυτό είναι το σημαντικότερο- χωρίς κανένα από τα δύο κόμματα εξουσίας να έχουν ένα πειστικό «αφήγημα» για το παρόν και το μέλλον.
Η λέξη ελπίδα έχει πάρει διαζύγιο με την πολιτική πραγματικότητα της χώρας…

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα «ΗΜΕΡΗΣΙΑ» στο φύλο Σαββάτου-Κυριακής 15-16 Οκτωβρίου 2005 με την ευκαιρία της δημοσίευσης των αποτελεσμάτων πανελλαδικής έρευνας πρόθεσης ψήφου.

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0