Metron Analysis

«Η Εκκλησία και ο Αρχιεπίσκοπος»
7/3/2005

Στο άρθρο του στην Εφημερίδα «Athens Voice» την Δευτέρα, 7/3/2005 ο Διευθύνων Σύμβουλος της Metron Analysis κ. Στράτος Φαναράς αναλύει τα κύρια συμπεράσματα για την κρίση στην Εκκλησία όπως αποτυπώθηκαν στο 9ο κύμα της τετραμηνιαίας συνδρομητικής έρευνας Metron Forum. Ο κ. Φαναράς υπογραμμίζει αφενός την σημαντική μείωση της εμπιστοσύνης των πολιτών στον θεσμό της Εκκλησίας και αφετέρου την μεγάλη πτώση της δημοφιλίας του Αρχιεπισκόπου κ. Χριστόδουλου. Ο κ. Φαναράς τονίζει ότι «η δημοφιλία του Αρχιεπισκόπου έχει κατανομή πολιτικού στελέχους» συγκρινόμενη με την «σχετικά οριζόντια» δημοφιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου. Σύμφωνα με τα διαχρονικά στοιχεία της Metron Analysis η πτωτική πορεία της δημοφιλίας του Αρχιεπισκόπου αρχίζει αμέσως μετά την κυβερνητική αλλαγή και την γνωστή ρήση του κ. Χριστόδουλου περί «Δεξιάς του Κυρίου». Ο κ. Φαναράς προσθέτει ότι ενδέχεται μετά τις εκλογές, κάποιοι πολίτες να άρχισαν να βλέπουν τον Αρχιεπίσκοπο «περισσότερο ως πολιτικό αντίπαλο και λιγότερο ως Αρχιεπίσκοπο».



«Η Εκκλησία και ο Αρχιεπίσκοπος»

του Στράτου Φαναρά


Η πρόσφατη κρίση που ξέσπασε στην Εκκλησία, είχε, εκτός από τους άμεσα εμπλεκόμενους, δύο επιπλέον «θύματα».
Το πρώτο «θύμα» είναι η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τον ίδιο το θεσμό της εκκλησίας.
Πράγματι τα διαθέσιμα συγκριτικά στοιχεία (Νοέμβριος του 2003 με Φεβρουάριο 2005) από την συνδρομητική έρευνα Forum της Metron Analysis (Πίνακας 1), αποτυπώνουν σημαντικές μεταβολές. Σε ότι αφορά στην σημασία που αποδίδουν οι πολίτες στο θεσμό της Εκκλησίας δεν παρατηρούνται σημαντικές μεταβολές. Όσοι θεωρούν ότι ο θεσμός της Εκκλησίας δεν έχει καθόλου ή ελάχιστη σημασία (βαθμοί 1 και 2) παραμένουν αθροιστικά στο 13%. Αντίθετα σε ότι αφορά στην εμπιστοσύνη που νοιώθουν οι πολίτες στην Εκκλησία, η μεταβολή είναι θεαματική. Το Νοέμβριο του 2003 όσοι δήλωναν ότι νοιώθουν πάρα πολύ ή αρκετή εμπιστοσύνη στην Εκκλησία (βαθμοί 5 και 4) άθροιζαν στο 53%. Σήμερα (Φεβρουάριος 2005), το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 21%. Με άλλα λόγια, ένας στους τρεις πολίτες, ο οποίος πριν εμπιστευόταν την Εκκλησία, απέσυρε σήμερα την εμπιστοσύνη του.

111

Το δεύτερο «θύμα» της κρίσης, είναι ο Αρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος, η δημοφιλία του οποίου (όπως φαίνεται στο Γράφημα 1) κατρακύλησε μέσα σε τέσσερις μήνες, 24 μονάδες. Μάλιστα, για πρώτη φορά οι αρνητικές γνώμες για το πρόσωπό του ξεπέρασαν τις θετικές.

222

Ωστόσο μία ενδιαφέρουσα παρατήρηση που θα μπορούσε να κάνει κανείς από τα διαχρονικά στοιχεία της δημοφιλίας του Αρχιεπισκόπου είναι ότι ενώ για μεγάλο χρονικό διάστημα (από τον Ιούλιο του 2002 μέχρι το Φεβρουάριο του 2004 λίγο πριν από τις εκλογές) παρά τις διακυμάνσεις, διατηρεί σταθερά ποσοστά λίγο πάνω από 70%, αρχίζει την πτωτική πορεία αμέσως μετά τις εκλογές. Το Μάϊο του 2004 εμφανίζει απώλειες 10 ποσοστιαίων μονάδων, τις οποίες δεν αναπληρώνει τον Οκτώβριο. Έτσι, η συνολική «μετεκλογική» πτώση της δημοφιλίας του Αρχιεπισκόπου ξεπερνά τις 30 ποσοστιαίες μονάδες.

Ίσως από μία πρώτη άποψη να φαίνεται δυσεξήγητη αυτή η εξέλιξη και κυρίως η συνάρτηση της με την εκλογική αναμέτρηση.
Λίγο περισσότερο …ψάξιμο των στοιχείων δείχνει ότι κάθε άλλο παρά δυσεξήγητη είναι.
Στο Γράφημα 2 που ακολουθεί, παρουσιάζουμε συγκριτικά τη δημοφιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου και του Αρχιεπισκόπου, με βάση την αυτοτοποθέτηση των ερωτωμένων στην κλίμακα της Αριστεράς-Δεξιάς.

333

Οι διαπιστώσεις είναι αρκετά διαφωτιστικές. Ενώ ο Οικουμενικός Πατριάρχης διαθέτει μία σχετικά οριζόντια δημοφιλία (μειωμένη βέβαια σε τοποθετούνται στην Αριστερά λόγω γενικότερων ιδεολογικών αντιλήψεων), η δημοφιλία του Αρχιεπισκόπου έχει κατανομή πολιτικού στελέχους!!!
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχει δημοφιλία από 70,7% στους Κεντροαριστερούς μέχρι 67,5% σε όσους αυτοτοποθετούνται στη Δεξιά (μόλις 3 μονάδες διαφορά).
Αντίθετα ο Αρχιεπίσκοπος ξεκινά από το 20,6% στην Αριστερά, ανεβαίνει στο 26,2% στην Κεντροαριστερά για να φθάσει τελικά στο χώρο της Δεξιάς στο 64,6%. Μια διαφορά δηλαδή 40 ποσοστιαίων μονάδων.
Θυμίζουμε εδώ τη γνωστή ρήση του Αρχιεπισκόπου, αμέσως μετά τις εκλογές, περί «..Δεξιάς του Κυρίου…». Φαίνεται λοιπόν ότι αμέσως μετά τις εκλογές, κάποιοι πολίτες αρχίζουν να τον βλέπουν περισσότερο ως πολιτικό αντίπαλο και λιγότερο ως Αρχιεπίσκοπο.

Αυτό είναι και το μεγάλο πρόβλημα του Αρχιεπισκόπου. Ο κ. Χριστόδουλος, από την εκλογή του στη θέση του Αρχιεπισκόπου και μετά, διεκδίκησε ένα διαφορετικό ποιο παρεμβατικό ρόλο στα δημόσια πράγματα από ότι ο προκάτοχός του.
Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος αρνείται ότι η δημόσια παρουσία του έχει πολιτικά χαρακτηριστικά, η κοινή γνώμη έχει διαφορετική αντίληψη. Και δεν μπορεί να αδιαφορεί για την κατάσταση αυτή. Διότι το κόστος δεν το εισπράττει μόνο ο ίδιος αλλά και ο θεσμός που εκπροσωπεί.
Μάλλον είναι καιρός να καταλάβει ότι τα «…σκοτεινά κέντρα…» τα οποία επικαλείται από την κρίση, δεν είναι παρά η ίδια η δημόσια παρουσία του και οι τοποθετήσεις του (αλήθεια με τις …ταυτότητες τι γίνεται;).


Το κείμενο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Athens Voice» την Δευτέρα, 7/3/2005.

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0